Bugün: 17 Kasım 2018
Anasayfam Yap Sık Kullanılanlara Ekle Arkadaşına Öner

Kurucularımız

Tarsus Eshab-ı Kehf Hayırlar Yaptırma Eski Kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneği
Hayırlar Yaptırma Derneği Şadi ELİYEŞİL   (D.1899 - Ö.1967)

Şadi ELİYEŞİL Sanayici : ( Derneğimizin Kurucularından ve İlk Fahri Başkanı )
İdare Kurulu


Şadi Eliyeşil, 1899 yılında Tarsus’ta doğdu 1967 yılında 68 yaşında iken vefat etti. Kısa süren hayatında uzun işlere imza atmıştır. Önderliğini yaptığı tüm işler hala onun adı ile anılmaya devam etmektedir. Eliyeşil Ailesi, 1918’de imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması’ndan sonra Tarsus’u işgal eden Fransızlar’a karşı bizzat mücadele etti. Yörenin direniş hareketi 19 Mart 1920’de Eliyeşil ve Karamehmet’lerin kurduğu Tarsus Müdafa-i Hukuk Teşkilatı’nın kurulmasıyla canlılık kazandı. Cemiyetin kurulmasıyla Mersin ve Tarsus’ta çarpışmalar oldu, 1921’de ise Fransızlar Tarsus’u terk etti. Eliyeşil ve Karamehmet Aileleri Kuvayi Milliye önderleri olarak bilininirdi. Koç ve Sabancı’dan daha eski sanayici olan Eliyeşil Ailesi’nin geçmişi 1880’lere dayanıyor. Çukurova Grubu’nun kurucuları Eliyeşil ile Karamehmetler, Tarsus’un büyük toprak sahipleriydi. Şadi Eliyeşil Çukurova Holding’in kurucularındandır.

Tarsus'ta Sadık Paşa lakabı ile tanınan Sadık Eliyeşil'in oğlu Şadi Eliyeşil, Çukurova Sanayi İşletmeleri'nin ilk kurucusu. Zaten Tarsus'ta herkes Çukurova Grubu'nun tekstil üretim tesislerini hâlâ Şadi Bey'in fabrikası olarak biliyor. Tarsus'ta yerleşik Ramazanoğulları da Çukurova Sanayi İşletmeleri'nin yine ilk ortakları arasında. Çukurova Tekstil Sanayi'e ek olarak o dönemde bir de Karam yağ ve çırçır fabrikası kuruluyor. İş makineleri üretimi ise ilk başlarda distribütörlük olarak başlamış, zaman içinde John Deree biçerdöverlerinin üretimine geçilmiş. Zamanla biçerdöver üretiminden forklift üretimine kayılıyor. Ailenin sanayi ve ticaret alanında hala işleri devam etmektedir. Türkiye’de ilk üretilen elektrik Şadi Beyin Baba evini aydınlatmıştır.


Türkiye'de elektrik enerjisi, ilk kez 1902 yılında Tarsus'ta kurulan bir hidroelektrik santral ile üretilmeye ve kullanılmaya başlanmıştır. II.Abdülhamid sayesinde kurulmuştur. O dönemde, Tarsus Belediyesi'nde çalışan Avusturyalı Dörfler tarafından, Berdan Nehri Bentbaşı mevkiinde kurulan hidroelektrik santralından, sudeğirmeni milinin transmisyon kayışı ile 2 kW'lık bir dinamoyu bağlanmasıyla, 15 Eylül 1902 tarihinde Tarsus'a elektrik sağlandı.
Üretilen elektrik enerjisi ile önce Tarsus'un sokakları aydınlatıldı. Elektrikle aydınlanan ilk konutlar ise Müftüzade Sadık Paşa (Şadi Eliyeşil) ile Sorgu Hakimi Yakup Efendinin evleri oldu.

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır. Sayın Şadi ELİYEŞİL derneğimizin ilk Fahri Başkanı seçilmiştir.



Hayırlar Yaptırma Derneği Hasan KARAMEHMET   

Hasan KARAMEHMET ( Derneğimizin Kurucularından ve İlk Dernek Başkanımız )İdare Kurulu Çukurova'nın bereketli topraklarında yıllar boyunca tarım üretimi ile geçimlerini sağlayan Karamehmet ailesi, geçmişi 1880'e kadar uzanan Çukurova Sanayi İşletmeleri fabrikasını Eliyeşil ailesi ile birlikte alarak sanayiye adım attı.


1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır. Sayın Hasan KARAMEHMET derneğimizin de ilk Başkanı seçilmiştir.



Hayırlar Yaptırma Derneği Sıtkı TALAŞ   

Sıtkı TALAŞ Müftü ( Kurucu Üye )İdare Kurulu

1950 – 1960 dönemi Başbakanı Merhum Adnan Menderes döneminin de Tarsus Müftüsü Sıtkı TALAŞ ‘dır. Tarsus’a merhum eski Başbakanlardan Adnan Menderes gelir. Başbakan Adnan Menderes Tarsuslulara hitaben bir konuşma yapar. Adnan Menderes’in konuşması sonrası Tarsus Müftüsü Sıtkı Talaşı görür ve yanına gider bir isteklerinin olup olmadığını sorar. Müftü Sıtkı Talaş Hz Daniyal a.s Kabri Şerifinin Bulunduğu Makam Caminin Çöken yerinin yapılması için gereken tamiratları anlatırlar ve kendisinden yardım talep eder. Bu Talebi dikkate alan eski Başbakan Adnan Menderes emir vererek Kayserili bir inşaatçıya ihale eder.


1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır. Sayın Sıtkı TALAS derneğimizin ilk yönetim kurulu üyesi seçilmiştir.



Hayırlar Yaptırma Derneği Enis ALPAYTAÇ   (D.1310 - Ö.1974)

Enis ALPAYTAÇ ( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Ulu cami İmam Hatibi

Enis Alpaytaç 1894 yılında Tarsus ta doğmuştur. Kuvayi Milliyeci
Süleyman Enis Hoca Efendi Tarsus Fransızlar tarafından işgal ettiği yıllarda, Ulu Camide İmam Hatip olarak Hizmet yapmaktaydı.

19 Mart 1920'de Tarsus Müdafa-i Hukuk Teşkilatı'nın kurulmasıyla Kurtuluş savaşında yer alacak şekilde kendisini hazırladığını anladığımız ateşli konuşmalar ile Cemaatinden Cepheye gönüllü gitmesine çaba gösteriyordu.Verdiği vaaz ve hutbelerle cemaati sorumluluğa sevk ediyor ve Kurulan Kuvayi Milliye teşkilatlarına gitmeleri gerektiğini sağlıyor. Tarsus Müdafa-i Hukuk Heyeti oluşturulmuştu. Düşman Adana havalisinde görününce Cami-in Nur’un minberinden yaptığı ateşli cihad, vaaz ve irşadları ile cepheye pek çok gönüllü sevk etmiş ve nihayet kendisi de atına atladığı gibi Kuvva-yı Milliyecilere dahil olmuştur.


Cephede dahi büyük bir maharetle kullandığı silahı kadar talâkatiyle ( Hitabeti ile ) de hizmet ederek, kurtuluşa kadar dağdan dağa dolaşmıştır.

Bu Memleket ve gönül sevdalısı Enis Alpaytaç hoca efendi kendisinden sonra gelecek olan nesillere güzellikler bırakmak ve yetişen neslin okutulması Eski eserlerin yaşatılması ile

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.



Hayırlar Yaptırma Derneği Mehmet ÇITAK   

Mehmet ÇITAK ( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Manifaturacı Muhasip - Veznedar

Tarsus’un ileri gelen eşraflarından hayırsever olan Hacı Mehmet ÇITAK 1967 yılında varisleri Mithatpaşa mahallesinde 5,5 dönümlük arsalarını İmam – Hatip Lisesi yapılması amacıyla bağışlamışlardır. Arsa harfiyat çalışmalarına başlanmış ancak 1969 yılında Öğretmenler mahallesinde Heybeli Hav-cı Efendi de 6 dönümlük arsasını aynı amaç için bağışlayınca umumi kanaat muvacehesinde 2. arsada bina yapılmasına, 1. arsanın da bağışlayanın görüşü alınarak, satılarak parasının derneğe gelir kaydına karar verilmiştir.

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.



Hayırlar Yaptırma Derneği İsmail ÇİĞDEM   

( Kurucu Üye ) İdare Kurulu

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır

Hayırlar Yaptırma Derneği Bekir TISOĞLU   

( Kurucu Üye )İdare Kurulu

Toprak mahsülleri ve 1928'de Çeltik Fabrikasi işletmeciliği . 1945 -1951 yıllarında Tarsus Ticaret Odası başkanlığı yaptı.



Hayırlar Yaptırma Derneği Yakup TANRIVERDİ   

( Kurucu Üye )İdare Kurulu Başkan Vekili Noter

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.

Hayırlar Yaptırma Derneği Celal GÖZÜSULU   

( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Başkan Vekili Tüccar

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.

Hayırlar Yaptırma Derneği Tahir GÖZDEN   

( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Tuhafiyeci

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.

Hayırlar Yaptırma Derneği Ahmet Şinasi Hayta   

( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Doktor

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.

Hayırlar Yaptırma Derneği Ali Nadir HAYTA   

( Kurucu Üye ) İdare Kurulu Doktor

1950 Yılında Kurulan Hayırlar Yaptırma Eski kıymetli Eserleri İmar Koruma ve Yaşatma Derneginin çatısı altında 13 güzide insan ile bir araya gelerek kurulmasına önder olmuş ve kurucu üye olarak görev almıştır.

Hayırlar Yaptırma Derneği Kazım DUMANCI   

Kazım Dumancı: Kurucu Üye Genel Sekreter ( Ticaret Odası Umum Katibi )
Kazım DUMANCI

1210-1274 döneminde yaşayan Konevi Hazretlerinin Kabri şerifine yakın olan konevi sokakta dünyaya gelmiştir. Kazım Dumancı 1334 hicri - 23 Nisan 1918 miladi yılında Konyada doğmuştur. babası hüseyin dumancı Annesi ayşe anakız dumancı dır. babasını 10 yaşında kayberek yetim kalmıştır. tahsil hayatı 1928 yılında Konyada bulunan gazipaşa okulunda başlamıştır. 1939 yılında liseden mezun olmuştur.

Kazım dumancı yetim kaldıktan sonra annem saçını süpürge etti bizi okuttu demiştir. Kar Konyadan 3-4 ay hiç kalkmazdı bu kadar kış olurdu. Fakirlik öyle idiki Okurken umimi salonda olan soba ile ısınır sonra derse girerdik der. çocukluk yılları fakirlikle geçmiş olan dumancı anılarını kahvaltıda 1 zeytini iki defa ısırarak yerdik diye anlatır o kadar komşuluk ilerde idi komşu kızı bacı kabul edilirdi bizim mahallede der. bizim dönemimizde masal anlatılır,fincan oynanır,Askerlik anıları anlatılırdı.kadir kıymet bilmeyenler.

Hz mevlananın yan tarafında bulunan en az 60 metre uzunluğunda kapalı han vardı kapalı han vardı orda hanımlar alışveriş yapardı. hanımlar satış yapardı ihtiyar neneler anneler satış yapardı. gelinin kızının dokuduğu örgüleri satarlardı.

Dumancı askerliğini Yedek subay olarak yapar. Kısa dönem olarak gittiği Askerlik Savaş sebebiyle bir kaç kez uzar ve uzun yıllar Askerlik Yapar. Hatta yıllar sonra 2.Kez askerliğe çağrılır ve hayatında 2 kez askerlik yapar.

Askerden Sonra Annesinin ve dayısının istği üzere evlenmeye karar veren Dumancı dayısına Evleneceği kızda aradığım 3 şart var der. Ben yetim büyüdüm Kızın Babası olacak benim babam olmadı ona baba diyeceğim. Zengin kızı olmayacak dedim. nişan ile evlenme arası 3 ay olacak dedım.Dayım vasıtası ile Emine hanım ile evlendim.

Kazım Dumancı Evlendiğimde ilk defa pardesü gördüm ve giydim der. evlendikten Sonra Konyada İş Bankasında memurluk hayatına başlar. bir süre sonra Tarsus' a tayini çıkar. 2.Kez Askerliğe çağrılması ile İşbankasından istifa eder. 2.Kez askerden sonra girdiği işten çıkartılır ve yeniden Ceyhan Ticaret odası baş katipliğine tayini çıkması için beklerken gönlünden keşke Tarsus olsaydı ben daha önce Tarsusta çalışmıştım der. Ceyhana çıkmasını beklediğim ama içimden Tarsus istediğim tayinim Ankaradan gelen telgrafta Tarsus ticaret odası başkatipliğine tayinim çıktığı yazıyordu. gudretine kurban olduğum Allahım. Bir şeyi murat etme olduysa inat etme haktandır o ret etme görelim mevlam neyler neylerse güzel eyler diyor İbrahim Hakkı Hazretleri. sen bir şeyi murat et gönülden ceyhana yazar tarsusa tayinin çıkartır Cenab-ı Hak.

Gençlere çok söylenecek şey varda lütfen islam olduklarını islam beldesinde yaşadıklarını unutmasınlar. Kendi benliklerini sakın ha kaybetmesinler. ibadete mutlaka devam etsinler Namaza çok dikkat etsinler. Namaz dinin direğidir. Askerdeki çadıra benzer ortadaki direği çekersen çöktüğü gibi namaz olmazda islam çöker.

Allah büyük sözü affetmiyor.Bir defa büyük söz söyledim 70 sene süründüm.